Karavan Buzdolabı Nasıl Seçilir? 12V Kompresörlü ve 3 Sistemli Modeller

Karavan buzdolabı yol boyunca titreşime, değişken ortam sıcaklığına ve sınırlı enerji kaynaklarına uyum sağlamalıdır. Evdeki buzdolabından farklı olarak kapısı sürüşte kilitli kalmalı, dar bir mobilya boşluğunda güvenli biçimde havalandırılmalı ve akü kapasitesine göre planlanmalıdır.

12V kompresörlü, 3 sistemli absorpsiyonlu ve 220V buzdolapları aynı koşullarda çalışmaz. Bir model akü ve güneş paneli sistemiyle verimli olabilirken diğeri uzun konaklamalarda LPG kullanma imkânıyla öne çıkar. Doğru seçim için yalnızca litre ve fiyat karşılaştırması yapmak yerine çalışma teknolojisini, günlük enerji tüketimini ve montaj şartlarını incelemek gerekir.

Karavan buzdolabı çeşitleri

Karavanlarda kullanılan buzdolapları çalışma yöntemine göre üç ana grupta incelenebilir. Ürün adında yalnızca “12V” yazması teknolojiyi tek başına açıklamaz; cihazın kompresörlü mü yoksa absorpsiyonlu mu olduğu teknik tabloda doğrulanmalıdır.

12V veya 24V kompresörlü karavan buzdolabı

Kompresörlü buzdolabı, soğutucu akışkanı elektrikli kompresörle dolaştırır. Karavan için üretilen modeller çoğunlukla 12/24V DC sistemden doğrudan beslenir. Termostat sıcaklığı izler; kompresör gerektiğinde devreye girer, hedef sıcaklığa ulaştığında durur veya hızını azaltır.

Bu modeller yüksek ortam sıcaklığında hızlı soğutma ve dondurucu performansı açısından avantajlı olabilir. Çalışırken bir miktar kompresör ve fan sesi üretir. Günlük tüketim; dış sıcaklığa, havalandırmaya, kapı kullanımına ve termostat ayarına göre değişir.

3 sistemli absorpsiyonlu karavan buzdolabı

3 sistemli olarak anılan absorpsiyonlu buzdolabı, modele göre 230V şebeke elektriği, araç çalışırken 12V DC ve LPG ile çalışabilir. Soğutma çevriminde mekanik kompresör bulunmadığı için çalışma sesi oldukça düşüktür. Buna karşılık cihazın verimli çalışması doğru havalandırmaya ve karavanın izin verilen eğim sınırlarında durmasına bağlıdır.

Absorpsiyonlu bir buzdolabındaki 12V modu, kompresörlü 12V buzdolabıyla aynı değildir. Birçok 3 sistemli modelde DC modu sürüş sırasında çekme aracının veya motokaravanın alternatöründen beslenerek önceden soğutulmuş bölmeyi korumak için tasarlanır. Park halinde yaşam aküsünden uzun süre çalıştırma her model için uygun değildir.

220V buzdolabı

Küçük ev tipi 220V buzdolapları düşük satın alma maliyeti nedeniyle karavanda düşünülebilir. Ancak cihazın titreşim, eğim, havalandırma ve sürüşte kapı kilidi için tasarlanıp tasarlanmadığı kontrol edilmelidir. Aküden kullanımda inverter kaybı ve kompresör kalkış talebi de enerji sistemine eklenir.

Karavan için üretilmiş bir DC buzdolabı doğrudan uygun voltajdan çalışırken, 220V model akü enerjisini inverterle AC'ye çevirir. Bu nedenle yalnızca cihaz etiketindeki yıllık kWh değerini karşılaştırmak yeterli değildir.

Kompresörlü ve absorpsiyonlu buzdolabı karşılaştırması

Özellik	Kompresörlü 12/24V	3 sistemli absorpsiyonlu
Enerji kaynağı	DC akü sistemi	Modele göre 230V, sürüşte 12V ve LPG
Soğutma davranışı	Genellikle daha hızlı ve termostat kontrollü	Ortam sıcaklığı ve havalandırmadan daha fazla etkilenebilir
Eğim hassasiyeti	Üretici sınırları içinde daha toleranslı olabilir	Doğru seviye performans ve güvenlik için önemlidir
Ses	Kompresör ve fan sesi duyulabilir	Mekanik kompresör bulunmadığı için çok sessizdir
Montaj	Elektrik, hava akışı ve sağlam sabitleme gerekir	Elektrik ve havalandırmaya ek olarak gaz ve baca düzeni gerekir
Şebekeden bağımsız kullanım	Akü ve şarj kapasitesine bağlıdır	Uygun kurulumda LPG seçeneği elektrik yükünü azaltabilir

Teknolojilerden biri her kullanıcı için üstün değildir. Akü ve güneş paneline yatırım yapan, sık hareket eden kullanıcı kompresörlü modeli tercih edebilir. Uzun süre sabit konaklayan ve güvenli LPG altyapısı bulunan kullanıcı için absorpsiyonlu model daha uygun olabilir.

Karavan buzdolabı seçerken nelere bakılmalı?

İç hacim ve yerleşim

Buzdolabı kapasitesi litre cinsinden verilir. İki kişinin hafta sonu kullanımı ile dört kişinin uzun gezisi aynı hacmi gerektirmez. Büyük dolap daha fazla yiyecek taşır; karavanda daha çok yer ve ağırlık kullanır. Günlük alışveriş yapabileceğiniz rotalarda gereğinden büyük cihaz taşımak avantaj sağlamayabilir.

Toplam litrenin yanında iç düzeni inceleyin. Şişelerin dik duracağı kapı rafı, sebze çekmecesi, hareketli raflar ve dondurucu bölmenin gerçek hacmi kullanım biçiminize uymalıdır. Raf tutucuları ile şişe sabitleyiciler sürüş sırasında yiyeceklerin hareketini azaltır.

Dış ölçü ve kapı açılma yönü

Mevcut mobilya boşluğunun genişliğini, yüksekliğini ve derinliğini birkaç noktadan ölçün. Havalandırma boşluğu ürünün dış ölçüsüne eklenebilir. Kapı tam açıldığında karşı koltuğa, banyo kapısına veya mutfak tezgâhına çarpıp çarpmadığını kontrol edin.

Bazı modellerde kapı yönü değiştirilebilir. Bu işlem için yeni menteşe ve kilit konumlarının mobilyayla uyumlu olması gerekir. Buzdolabını dar geçişte kullanacaksanız çekmeceli tasarım da değerlendirilebilir.

Sürüş kilidi

Karavan buzdolabının kapısı virajda veya sert frenlemede açılmamalıdır. Manyetik conta tek başına seyahat kilidi sayılmaz. Pozitif biçimde kapanan mandalı ve dondurucu kapağını kontrol edin. Kapı raflarındaki ağır şişeler ayrıca tutucuyla sabitlenmelidir.

Seyahatten önce rafların, çekmecelerin ve kapı kilidinin yerinde olduğunu kontrol edin. Buzdolabını aşırı doldurmak hem hava dolaşımını azaltır hem de hareket eden ürünlerin kapıya yük bindirmesine neden olur.

İklim sınıfı ve ortam sıcaklığı

Üreticinin belirttiği iklim sınıfı veya çalışma sıcaklığı aralığı, cihazın hangi ortam koşulları için tasarlandığını gösterir. Yazın güneşte kalan karavanın buzdolabı çevresindeki dolap sıcaklığı dış havadan daha yüksek olabilir. Teknik tabloda yalnızca iç sıcaklık hedefini değil, izin verilen ortam sıcaklığını da arayın.

Absorpsiyonlu sistemler yüksek sıcaklıkta dış havalandırma yetersizse belirgin performans kaybedebilir. Uyumlu fan kiti bazı modellerde sıcak havanın üst menfezden atılmasına yardımcı olur. Gelişigüzel eklenen güçlü fan ise üreticinin tasarladığı hava akışını bozabilir; model uyumu doğrulanmalıdır.

Dondurucu ihtiyacı

Küçük dondurucu bölme buz kalıbı ve önceden dondurulmuş gıdayı kısa süre saklamak için yeterli olabilir. Taze gıda dondurmak istiyorsanız bölmenin yıldız sınıfını, sıcaklık kapasitesini ve gerçek hacmini kontrol edin. “Donduruculu” ibaresi her modelin aynı sıcaklığa ulaşacağını göstermez.

Ses seviyesi

Kompresörlü model yatağa yakınsa gece devreye giriş sesi rahatsız edebilir. Teknik dB değeri ölçüm koşuluna bağlıdır; fanın, kompresörün ve mobilyadaki titreşimin sesi ayrı olabilir. Sağlam montaj ve boruların mobilyaya temas etmemesi beklenmeyen rezonansı azaltır.

Karavan buzdolabı ne kadar elektrik tüketir?

Kompresörlü buzdolabı sürekli etiket gücünde çalışmaz. Termostat kompresörü ihtiyaca göre açıp kapatır. Bu nedenle anlık watt değeri tek başına günlük tüketimi göstermez. Üretici Wh/24 saat veya kWh/yıl bilgisi veriyorsa, hangi ortam sıcaklığında ölçüldüğünü kontrol ederek bu değeri kullanın.

Günlük tüketimi etkileyen başlıca koşullar şunlardır:

• Karavan içindeki ve montaj boşluğundaki sıcaklık
• Termostat ayarı ve dondurucu kullanımı
• Kapının açılma sıklığı ve açık kalma süresi
• İçeri konulan yiyeceklerin başlangıç sıcaklığı
• Kondenser çevresindeki havalandırma
• Kapı contasının durumu ve buzlanma miktarı

Örneğin üretici belirli koşullarda 400 Wh/24 saat tüketim açıklıyorsa, 12,8 V sistemde teorik karşılık yaklaşık 31 Ah olur. Kablo kaybı, sıcak hava ve diğer tüketiciler dahil değildir. 220V buzdolabı inverterden çalışıyorsa inverter verimi ile bekleme tüketimi de eklenir.

Akünün Ah değerinin tamamını kullanılabilir kabul etmeyin. Akü kimyası, üreticinin izin verdiği deşarj oranı ve sıcaklık gerçek kapasiteyi değiştirir. Buzdolabının gece boyunca çalışması gerektiği için enerji hesabını en güneşli saate göre değil, 24 saatlik dönem üzerinden kurun. Ayrıntılı kapasite hesabı için karavan aküsü seçim rehberini inceleyebilirsiniz.

Güneş paneli buzdolabını çalıştırır mı?

Uygun boyutlandırılmış güneş paneli sistemi, kompresörlü buzdolabının günlük tüketimini karşılayabilir. Panel watt değeri tek başına yeterli değildir. Günlük Wh üretimi; mevsime, konuma, gölgeye, panel sıcaklığına ve şarj kontrol cihazına bağlıdır.

Buzdolabı 24 saat çalışan temel yük olduğu için birkaç bulutlu gün hesaba katılmalıdır. Güneş varken panel aynı anda hem buzdolabını beslemeli hem de gece kullanılan enerjiyi aküye geri koymalıdır. Aydınlatma, hidrofor ve inverter gibi diğer tüketiciler de aynı bütçeyi kullanır.

Panel ve akü kapasitesini günlük tüketim tablosuyla planlamak için karavan güneş paneli kurulum rehberini kullanabilirsiniz.

12V buzdolabı için kablo ve sigorta seçimi

Düşük voltajlı sistemde küçük bir gerilim kaybı bile buzdolabının düşük voltaj korumasına girmesine neden olabilir. Akü ile cihaz arasındaki gidiş-dönüş kablo uzunluğunu, azami çalışma akımını ve kompresörün kalkış talebini birlikte değerlendirin. Kablo kesitini yalnızca ortalama tüketime göre seçmeyin.

Artı hatta cihaz üreticisinin istediği değerde sigorta, aküye uygun yakınlıkta yerleştirilmelidir. Sigorta cihazdan önce kabloyu kısa devre ve aşırı akıma karşı korur. Bağlantılarda araç titreşimine uygun pabuç ve sabitleme kullanın; kabloyu keskin mobilya kenarlarından koruyun.

Karavan tesisatını bütün olarak planlıyorsanız karavan elektrik sistemi rehberine, uygun iletkenler için karavan elektrik kabloları kategorisine bakabilirsiniz.

220V buzdolabı inverterle çalıştırılır mı?

Teknik olarak uygun bir inverterle çalıştırılabilir. İnverterin sürekli gücü, buzdolabının nominal giriş gücünden yüksek olmalıdır; kompresör kalkışındaki kısa süreli talebi de karşılamalıdır. Akünün ve kabloların bu akımı gerilim çökmeden sağlayabilmesi gerekir.

Saf sinüs gereksinimi cihazın kompresör ve elektronik yapısına göre değişebilir. Hassas elektronik ve motor yüklerinde tam sinüs inverter güvenli seçimdir. İnverteri yalnızca buzdolabı için gün boyu açık tutmak, bekleme tüketimini günlük bütçeye ekler.

İnverter gücü ile akü akımını hesaplamak için karavan inverter rehberini inceleyebilirsiniz. Yerleşik DC buzdolabı seçeneği varken enerji zincirine inverter eklemenin ağırlık, maliyet ve kayıp karşılığını değerlendirin.

Absorpsiyonlu buzdolabında 12V, 230V ve LPG kullanımı

3 sistemli buzdolabında enerji kaynağı kullanım durumuna göre seçilir. Kamp alanı elektriğinde 230V, üreticinin izin verdiği sürüş düzeninde 12V, şebekeden bağımsız konaklamada LPG kullanılabilir. Otomatik enerji seçimi bulunan modeller uygun kaynağa kendisi geçebilir.

12V sürüş beslemesinin performansı kablo kesiti, kablo uzunluğu, röle veya D+ sinyali ve çekme aracı bağlantısına bağlıdır. İnce bir 7 pin bağlantı üzerinden yüksek akım beklemek doğru değildir. Karavan ve araç tesisatının buzdolabı üreticisinin şemasına uygun olması gerekir.

LPG ile kullanımda yanma havası, baca gazı, regülatör, dış menfezler ve sızdırmaz kabin birlikte çalışır. Gazla sürüş yalnızca cihazın, araç tesisatının ve yerel kuralların izin verdiği güvenlik düzeninde mümkündür. Yakıt istasyonu, kapalı garaj veya feribot gibi alanlarda özel kurallar uygulanabilir.

Karavan buzdolabı montajı

Kompresörlü model montajı

Kompresör ve kondenser çevresindeki sıcak havanın uzaklaşması gerekir. Üreticinin alt ve üst havalandırma boşluklarını mobilya paneliyle kapatmayın. Bazı cihazlar havayı karavan içinden alıp yine içeri verir; bazı montajlarda dış menfez kullanılır. Kılavuzdaki hava akışı şeması esas alınmalıdır.

Cihaz tabana ve mobilyaya sürüş yüklerine dayanacak şekilde sabitlenmelidir. Soğutucu borular ile kompresör mobilyaya değerse titreşim sesi oluşabilir. Elektrik bağlantısı erişilebilir sigorta üzerinden yapılmalı, cihazın arkasında ezilmiş kablo bırakılmamalıdır.

Absorpsiyonlu model montajı

Absorpsiyonlu buzdolabı için alt hava girişi, üst sıcak hava çıkışı ve yanma gazı tahliyesi üreticinin tarif ettiği konumda hazırlanır. Buzdolabının arka bölümü yaşam alanından sızdırmaz biçimde ayrılmalıdır. Yanlış menfez ölçüsü veya arka boşluk sıcak havayı hapsederek soğutmayı zayıflatır.

Karavanın park eğimi ürün sınırında tutulmalıdır. Uzun süre aşırı eğimde çalıştırmak performans kaybı ve sistem hasarı oluşturabilir. Seviye kontrolünü yalnızca gözle değil, karavan tabanına veya üreticinin belirttiği yüzeye göre yapın.

Eski buzdolabını değiştirirken

Absorpsiyonlu cihaz yerine kompresörlü model takıldığında eski dış menfezlerin açık kalıp kalmayacağı yeni ürünün montaj talimatına göre belirlenir. Bazı kompresörlü modellerde dışarıdan gelen sıcak veya nemli hava istenmez. Menfezleri gelişigüzel kapatmak ya da açık bırakmak yerine yeni cihazın hava akışı düzenini kurun.

Eski gaz hattı yetkin kişi tarafından güvenli biçimde körlenmelidir. Yeni buzdolabının ölçüsü küçükse çevresindeki dolgu panelleri cihazın havalandırmasını engellememeli ve sürüşte taşıyıcı görevi görmelidir.

Buzdolabını verimli kullanma

• Yolculuk öncesinde cihazı kılavuzda önerilen süre kadar önceden soğutun.
• Sıcak tencere ve yeni pişmiş yiyeceği doğrudan dolaba koymayın.
• Rafları hava dolaşımını tamamen kesecek biçimde doldurmayın.
• Kapıyı ne alacağınızı belirledikten sonra açın ve uzun süre açık bırakmayın.
• Sıvıların üzerini kapatın; dökülme ve yoğun nem oluşumunu azaltın.
• Karavan güneşte kalıyorsa havalandırma menfezlerinin çevresini açık tutun.
• Gerçek iç sıcaklığı bağımsız bir buzdolabı termometresiyle izleyin.

Termostatı en soğuk ayara getirmek her zaman daha iyi değildir. Yiyeceklerin arka soğutma yüzeyine temas etmesi donmaya, aşırı buzlanma ise hava akışının azalmasına yol açabilir. Kullanım kılavuzundaki raf yerleşimi ve sıcaklık ayarını izleyin.

Sürüş öncesi buzdolabı kontrolü

1. Kapı ve varsa dondurucu kapağı tam kapanır.
2. Seyahat kilidi mekanik olarak devreye alınır.
3. Şişeler kapı tutucusuna, ağır ürünler alt rafa yerleştirilir.
4. Raf klipsleri ve çekmece ayırıcıları sabitlenir.
5. Enerji kaynağı sürüş için izin verilen moda alınır.
6. Gazla sürüşe izin verilmiyorsa tüp ve cihaz vanaları kapatılır.
7. Dış menfez kapaklarının yolculuk konumunda olduğu kontrol edilir.

Karavan buzdolabı bakımı

İç yüzeyleri aşındırıcı olmayan, ürün kılavuzunun izin verdiği temizleyiciyle silin. Rafları ve kapı parçalarını bulaşık makinesine koymadan önce üretici talimatını kontrol edin. Keskin bir cisimle buz kazımak soğutma devresine zarar verebilir.

• Kapı contasını kir, yırtık ve sertleşme açısından kontrol edin.
• Dış ve iç hava menfezlerindeki toz ile yaprakları temizleyin.
• Kompresörlü modelde fanın serbest döndüğünü ve anormal ses olmadığını dinleyin.
• Absorpsiyonlu modelin brülör, baca ve gaz sistemi için periyodik servis yaptırın.
• Uzun süre kullanmayacaksanız cihazı boşaltın, çözdürün, kurutun ve kapıyı havalandırma konumunda bırakın.

Karavan buzdolabı neden soğutmuyor?

Belirti	Olası nedenler	İlk kontrol
Kompresör hiç çalışmıyor	Sigorta, düşük akü gerilimi, hatalı bağlantı, termostat veya kontrol ünitesi	Cihaz girişindeki gerilimi, sigortayı ve hata kodunu kılavuza göre kontrol edin
Kompresör kısa aralıklarla duruyor	İnce kablo, gevşek bağlantı, düşük voltaj veya yetersiz havalandırma	Kompresör devreye girerken gerilim düşümünü ve hava akışını ölçün
Dolap çalışıyor fakat yeterince soğuk değil	Sıcak yiyecek, sık açılan kapı, kirli kondenser, buzlanma veya yetersiz kapasite	Kapı contasını, havalandırmayı, buzlanmayı ve ortam sıcaklığını inceleyin
Absorpsiyonlu model gazda çalışmıyor	Kapalı vana, boş tüp, ateşleme veya baca sorunu	Tekrarlayan ateşleme denemesi yapmadan sistemi kapatıp yetkin servis çağırın
Absorpsiyonlu model yalnızca bir kaynakta çalışmıyor	İlgili 12V, 230V veya gaz besleme hattında sorun	Enerji kaynağını, sigortayı ve ekrandaki hata kodunu kontrol edin
İçeride fazla buz oluşuyor	Uzun açık kalan kapı, sıcak ve nemli yiyecek, conta kaçağı veya yanlış ayar	Contayı temizleyin, yiyecekleri kapatın ve cihazı kılavuza göre çözdürün

Soğutucu akışkan devresini, gaz brülörünü veya elektrikli ısıtıcı elemanı kullanıcı olarak sökmeyin. Keskin koku, is, yanık izi veya sürekli hata kodu varsa enerji kaynaklarını güvenli biçimde kapatıp servis desteği alın.

Sık yapılan karavan buzdolabı seçim hataları

• 12V kompresörlü model ile 3 sistemli dolabın 12V modunu aynı kabul etmek
• Anlık watt değerini günlük tüketim sanmak
• Akünün bütün Ah kapasitesini kullanılabilir hesaplamak
• Dış ölçüye bakıp havalandırma boşluğunu hesaba katmamak
• Ev tipi buzdolabını titreşim ve kapı kilidi kontrolü yapmadan sabitlemek
• Absorpsiyonlu dolabı eğimli konumda uzun süre çalıştırmak
• İnce kablo ve uygun olmayan soketle düşük voltaj sorunu oluşturmak
• Güneş paneli hesabında gece tüketimini ve bulutlu günleri yok saymak
• Sürüşte kapı raflarını ve seyahat kilidini sabitlememek

Karavan buzdolabı hakkında sık sorulan sorular

Karavan için kompresörlü mü, 3 sistemli buzdolabı mı?

Güçlü akü ve düzenli şarj kaynağı olan kullanıcı için kompresörlü model uygundur. Uzun süre şebekeden bağımsız konaklayan ve güvenli LPG kurulumu bulunan kullanıcı 3 sistemli modeli değerlendirebilir. Ortam sıcaklığı, eğim, ses ve bakım beklentisi de seçimi etkiler.

12V karavan buzdolabı kaç amper çeker?

Anlık akım ve günlük ortalama farklıdır. Kompresör çalışırken teknik tabloda belirtilen akımı çeker; termostat durdurduğunda tüketim azalır. Günlük akü ihtiyacını Wh/24 saat değerini sistem voltajına bölerek hesaplayın.

100 Ah akü buzdolabını kaç saat çalıştırır?

Buzdolabının günlük Wh tüketimi, akü kimyası, kullanılabilir deşarj oranı ve diğer cihazlar bilinmeden kesin süre verilemez. Yüksek ortam sıcaklığında kompresör daha uzun çalışacağı için aynı akü daha kısa dayanır.

3 sistemli buzdolabı park halinde 12V ile çalışır mı?

Bazı modellerde teknik olarak mümkün görünse de yüksek ve sürekli akım yaşam aküsünü hızla boşaltabilir. Birçok üretici 12V modunu motor çalışırken kullanıma göre tasarlar. Kendi ürün kılavuzu ile karavan elektrik şemasını izleyin.

Karavan buzdolabı sürekli açık kalabilir mi?

Enerji sistemi yeterliyse kullanım boyunca açık kalabilir. Uzun süreli depolamada cihaz boşaltılmalı, temizlenip kurutulmalı ve kapısı küf oluşumunu azaltacak havalandırma konumunda bırakılmalıdır.

Karavan buzdolabı neden çok ses yapar?

Kompresör, fan, gevşek montaj veya borunun mobilyaya teması ses oluşturabilir. Yeni başlayan metal sürtme, vuruntu veya sürekli yüksek fan sesi servis kontrolü gerektirir. Absorpsiyonlu modelde alışılmadık yanma sesi gaz sistemi açısından incelenmelidir.

Karavan buzdolabı fiyatını neler belirler?

Çalışma teknolojisi, iç hacim, dondurucu, 12/24V uyumu, 3 sistem desteği, otomatik enerji seçimi, kapı ve çekmece yapısı ile montaj parçaları fiyatı etkiler. Gaz işçiliği, dış menfez, kablo ve mobilya düzenlemesi ürün fiyatına dahil olmayabilir.

Karavanınıza uygun buzdolabını belirleyin

Önce montaj boşluğunu, kapının açılacağı yönü ve taşıma kapasitesini ölçün. Kaç gün şebekeden bağımsız kalacağınızı, akünün kullanılabilir enerjisini ve günlük şarj kaynağını hesaplayın. Ardından ürün teknik tablosunda şu değerleri arayın:

• Net buzdolabı ve dondurucu hacmi
• Dış ölçüler, montaj açıklığı ve gereken havalandırma
• Günlük enerji tüketimi ve ölçüm koşulu
• Çalışma voltajı, anlık akım ve sigorta önerisi
• İzin verilen ortam sıcaklığı ve eğim sınırı
• Ürün ağırlığı, seyahat kilidi ve kapı yönü
• Absorpsiyonlu modelde gaz türü, basınç ve baca şartları